Người xưa có câu: "Vua chơi lan, quan chơi trà", nghĩa là bậc đế vương mới chơi hoa lan. Ấy vậy mà loại hoa vương giả này thời gian gần đây đã được không ít người từ thành thị đến nông thôn quan tâm săn đón khiến hoạt động mua bán, trao đổi lan trên địa bàn tỉnh cũng trở nên sôi động.

Ðã có những cuộc giao dịch với giá từ vài triệu, chục triệu đến cả tỷ đồng. Nhưng cũng không ít người ngậm đắng nuốt cay, cả trăm triệu đồng không cánh mà bay vì chơi lan đột biến...

Ðột biến giá khủng

Với tâm thế của một kẻ "ngoại đạo", chúng tôi tìm đến gia đình anh L.V.T (phường Noong Bua, TP. Ðiện Biên Phủ) - người được cho là đang sở hữu số hoa lan có giá hàng tỷ đồng. Sau ít phút giới thiệu, anh T. dẫn chúng tôi qua các lối đi nhỏ, hẹp vòng vèo lên sân thượng. Khu vườn được lắp camera giám sát 24/24 giờ để đảm bảo an toàn và chiếc quạt lớn giúp sân thượng luôn thoáng mát. Trên diện tích chừng 50m2, anh T. hồ hởi khoe "gia tài" của mình với hàng trăm chậu lan lớn, nhỏ. Loại nào cũng có, song đáng giá nhất là khu vực trồng, nhân giống lan đột biến với tổng giá trị khoảng 3 tỷ đồng.

Một nhành lan đột biến khi ra hoa.

Một nhành lan đột biến khi ra hoa.

Vừa cẩn thận tháo nút thắt ngọn lan, anh T. giới thiệu cho chúng tôi về các loại lan đột biến: Hiện nay có nhiều loại lan nhưng đẳng cấp nhất là lan đột biến. Nếu như lan thường có giá trung bình khoảng vài trăm nghìn đồng một giò thì dòng đột biến có giá tiền triệu, trăm triệu, thậm chí cả tỷ đồng cũng không phải là chuyện hiếm. Chỉ vào 1 giò lan trong vườn, anh T. giới thiệu đó là chậu "5 cánh trắng Hiển Oanh" trước đây mua với giá 400 triệu đồng và vừa giao dịch thành công với một người ở Phú Thọ với giá 650 triệu đồng. Số tiền trên đã chuyển về tài khoản gia chủ và vài ngày tới đích thân anh sẽ vận chuyển chậu lan này đến tận tay người mua. Anh T. cho biết: Có hàng chục loại lan phi điệp đột biến, tên gọi được đặt theo địa phương hoặc người phát hiện ra cây đầu tiên như: Phi điệp "5 cánh trắng Bảo Duy", "5 cánh trắng Phú Thọ", "5 cánh trắng Hòa Bình", "5 cánh trắng Hà Tĩnh", "5 cánh trắng Hiển Oanh"… Bên cạnh giò lan 650 triệu đồng là giò "5 cánh trắng Phú Thọ" được anh T. mua từ tháng 6/2017 của một người quen giá 160 triệu đồng với mục đích nhân giống. Theo anh T. thì sau 3 năm, từ cây "mẹ" đã nhân được hàng trăm cây con và đem bán với tổng số tiền 300 triệu đồng, còn giò lan mẹ" này vẫn đang phát triển tốt, thân dài gần 3m, đến cuối năm cây trưởng thành thắt ngọn sẽ dài từ 5 - 6m. Với mức giá hiện nay hơn 1 triệu đồng/cm thì anh L.V.T định giá giò "5 cánh trắng Phú Thọ" khoảng 350 triệu đồng. Không chỉ các giò "5 cánh trắng Hiển Oanh", "5 cánh trắng Phú Thọ" có giá "khủng" mà khu vườn nhỏ của anh T. còn hàng chục chậu lan dù thân chỉ dài vài centimet nhưng lại có giá không hề rẻ. Giá trị của giò lan căn cứ vào từng loại lan đột biến và tính bằng centimet như: Phi điệp hồng khoảng 5 - 7 triệu đồng/cm, Hồng Yên Thủy (Hòa Bình) khoảng 1 triệu đồng/cm; 5 cánh trắng Hiển Oanh 1,5 triệu đồng/cm, 5 cánh trắng Hòa Bình 2 triệu đồng/cm…

Vì sao một mẩu lan đột biến lại có mức giá cao như vậy? Theo nhiều người chơi lan đột biến thì sở dĩ giá lan cao là do tiêu chí đẹp, độc. Trong đó, độc bởi lan đột biến là tự nhiên, người chơi chỉ có quyền chăm sóc chứ không thể uốn nắn, tạo tác hay cấy ghép được. Khi gia nhập cuộc chơi, người mới rất dễ "nghiện", sở hữu bao nhiêu cũng là chưa đủ, bộ sưu tập không chỉ dựa vào số lượng mà phải là sự độc đáo và quý hiếm của cây. Những cây lan có giá trị phải là những giống lan rừng biến dị gen về màu sắc, hình dáng, hoa, lá, cành và giá trị nhất để định giá một giò lan phụ thuộc nhiều vào mặt bông và phải đợi đến khi hoa nở mới thực sự biết được giò lan đó có phải đột biến hay không.

Cẩn trọng những rủi ro

Thời gian gần đây, trên địa bàn tỉnh diễn ra không ít giao dịch lan đột biến với giá "khủng". Như sự kiện giao lưu và chuyển nhượng vào đầu tháng 7 của vườn lan Kỳ Huape và những người bạn với "5 cánh trắng bạch tuyết" trị giá hơn 3,9 tỷ đồng; "5 cánh trắng HO" trị giá 600 triệu đồng; "Hồng Yên Thủy - Hồng xòe" trị giá 650 triệu đồng hay cuộc chuyển nhượng quyền sở hữu cây lan "5 cánh trắng Mới Số" trị giá 750 triệu đồng…

Thực hư chưa rõ song thấy lợi nhuận cao nên không ít người dù chưa hiểu biết về lan đột biến ra sao nhưng cũng mạnh dạn nhập cuộc đầu tư số tiền không nhỏ. Tuy nhiên, theo chia sẻ của một người chơi lan lâu năm, rủi ro từ nghề trồng lan đột biến cũng không hề ít bởi quá trình chăm sóc, nhân giống cây lan không đơn giản, nhất là thời điểm lan bắt đầu ngủ đông, ngừng phát triển. Chỉ cần dùng liều lượng thuốc sinh trưởng cao hơn cho phép là khiến cả vườn lan sốc thuốc, rụng hết lá, cây dừng phát triển, không ra mầm mới; thiệt hại lên tới hàng chục, hàng trăm triệu đồng. Lan đột biến nổi tiếng là loài khó tính, đòi hỏi chủ nhân phải chăm sóc đặc biệt. Mỗi vườn lan, giống lan thích nghi điều kiện khác nhau nên cách chăm sóc của các chủ vườn không bao giờ giống nhau. Người chơi lan cần phải tìm hiểu tính cách của từng loài, từng cây. Lan không ưa nắng gắt hay mưa ẩm kéo dài nên phải có hệ thống che chắn phù hợp. Loại hoa này sống bằng sương gió nên cũng không trồng trong nhà kín, phải đặt ở chỗ thông thoáng để cây còn hứng được hơi ẩm. Ngoài ra, cần có thuốc riêng để cây lớn nhanh.Khi nhân giống, cắt khúc phải bôi keo và kích vào mắt ngủ để cho lên mầm nhưng không phải lúc nào cũng đạt vì có nhiều khúc lại ra hoa.Cũng vì rủi ro cao, chăm sóc cây cầu kì như vậy nên người trồng lan đột biến rất ít khi cho người lạ thăm vườn. Chỉ cần ai đó vứt vào chậu một viên thuốc lạ cũng có thể khiến lan chết, chủ vườn có thể mất trắng.

Chia sẻ về tình trạng "sốt" lan đột biến gần đây, bà Nguyễn Khuyên, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Hoa lan Ðiện Biên cho biết: Câu lạc bộ có hơn 30 hội viên, trong đó có trên 20 người chơi lan đột biến và sở hữu những giò lan có giá cao. Những giao dịch có giá hàng chục, trăm triệu đồng từng được ghi nhận nhưng lên tới hàng tỷ đồng thì cần cân nhắc, xem xét thật kỹ. Hành động nâng giá ảo, nhằm mục đích tạo "sóng" và làm tăng giá trị lan đột biến một cách bất hợp lý trên thị trường của một bộ phận người kinh doanh lan đã khiến giá lan đột biến càng "sốt" hơn, để nhiều người tin tưởng mà xuống tiền mua về nhằm nhân giống bán lại kiếm lời... Thực tế, đã có không ít vườn lan đang lợi dụng việc mua bán, trao đổi những cành lan đột biến để thổi phồng giá trị, đánh bóng tên tuổi một cách không lành mạnh, mục đích làm nhiều người biết đến vườn lan của mình hơn, thậm chí thu lợi bất chính. Tình trạng này đang làm mất đi tính ổn định, cân bằng của thị trường và có thể dẫn đến những hệ lụy về kinh tế. Thiết nghĩ với những người mới chơi hoặc thấy thị trường đang sôi sục mà có ý định đầu tư cũng nên tìm hiểu thật kỹ các thông tin trước khi mua, bán để tránh bị lừa, mất tiền oan.

    Ðỗ Quyên / Điện Biên Phủ Online

    Nguồn: http://www.baodienbienphu.info.vn/tin-tuc/xa-hoi/179819/%C3%B0au-de-may-nguoi-biet-choi